|
We hebben al flink wat Hindoestaanse
trouwerijen achter de kiezen, maar nu mochten we eindelijk een
traditionele Javaanse bruiloft meemaken. Twee eigenlijk, want Carla en
Walimin gaven hun beide dochters op dezelfde avond weg.
De familie Resodimedjo woont op Laarwijk en dat gaf het feest een
bijzonder tintje. Laarwijk is een tamelijk geďsoleerde plantage op
Commewijne, uitsluitend bereikbaar per boot. Er is een grote Javaanse
gemeenschap en wellicht voortkomend uit het feit dat het leven hier
nogal ouderwets is – geen elektriciteit, geen waterleiding – worden ook
traditionele huwelijksceremonies hier nog in ere gehouden. Het feest
duurde twee dagen en familieleden en buren hielpen dagenlang met de
voorbereidingen: de vrouwen in de keuken en de mannen bouwden een afdak
en maakten de typisch Javaanse decoraties: vier grote “bloemstukken” van
kokospalmblad, voor elk van de gehuwden één, opgebouwd uit elementen
(o.a. maďskolven, bloemen, vogels) die symbolen zijn in het voor hen
liggende leven: vruchtbaarheid, geluk, enz.
Walimin was in de voorafgaande weken meer dan eens bij ons thuis geweest
om ons persoonlijk uit te nodigen, dus we hadden wel het gevoel dat we
geen pottenkijkers waren. Bleek dat we als eregasten werden behandeld!
We werden aan een tafeltje op de beste plek gezet zodat we de
huwelijksceremonie van dichtbij konden volgen. Ze verwenden ons met
lekkere hapjes en er kwamen heel veel mensen naar ons toe om kennis te
maken en uitleg te geven over de gebeurtenissen. Javanen zijn trots op
hun traditie, al zijn ze niet echt streng in de leer. Zo droeg Walimin
wel een prachtig hoofddeksel van batikdoek, maar geen sarong, en zo was
de inzegening door “de dominee” (de kaoem) niet typisch islamitisch
getint en kon Walimin er rustig een sigaretje bij roken. Lekker
rielekst, dus wel typisch Javaans. Nadat de huwelijken waren voltrokken,
werd er een maaltijd (gele kokosrijst en de onvermijdelijke kip)
geserveerd voor de kersverse bruiden en bruidegommen plus aanhang en
getuigen. Wij werden er ook meteen bij betrokken (inderdaad: eregasten)
en daarna gelukkig ook de anderen, want anders hadden we ons wel
opgelaten gevoeld. We hebben er helaas geen foto’s van want onze camera
liet ons zwaar in de steek.
Op de tweede dag was het eet- en dansfestijn maar het dansen viel een
beetje in het water. Het had ’s middags zo geregend (terwijl de droge
tijd zou zijn aangebroken), dat Walimins hele erf was ondergelopen. En
de grond op Laarwijk is hele vette klei... Dus dansen was er jammer
genoeg niet bij.
Ons huis vordert gestaag en dat moet ook wel want JW’s ouders komen in
december logeren. Het hangmattenstadium is gelukkig definitief voorbij,
we hebben nu een echt zelfgetimmerd bed (veel mooier dan wat ze hier in
de winkels te koop aanbieden) en straks ook eentje voor de gasten. |
Bouwmaterialen zijn in Suriname volop
verkrijgbaar en tot onze verbazing liepen we laatst zelfs tegen een
stapel MDF aan, maar nu in de afbouw- en inrichtingsfase merken we dat
sommige artikelen schaars zijn of niet verkrijgbaar. Komt doordat het
hier werkt met partijen, dus je moet je kans grijpen als ie daar is;
wacht je, dan vis je achter het net. Zo kan het makkelijk gebeuren dat
we louvredeurtjes gaan kopen voor in de badkamer – stad en land
afgezocht, nergens te krijgen -, en dat we thuiskomen met een
gezondheidsmatras waarvan eerder was beweerd dat de container nog
“zeilende” was en dat er pas in november nieuwe matrassen “ontpakt”
zouden worden. En gaan we een week later op stap voor een waterfilter,
dan komen we thuis met… louvredeurtjes!
Wensly en Marius cs zien we nog steeds dagelijks. Ook al omdat er een
klein akkefietje was i.v.m. een lekkage in de gastenbadkamer onder de
vloer. Nadat het probleem was opgelost kwam Wensly op zondagmorgen de
vloer opnieuw storten, tegels zetten en een biertje drinken op de goede
afloop. En ’s avonds samen met Marius oer-Hollands dineren aan een
gedekte tafel met kaarslicht: rode kool met gestoofd rundvlees, rode
wijn erbij (ook al zo’n vreemd iets), appelmoes en aardappelpuree uit de
oven. Een primeur voor onze oven en ook voor de heren want dit was de
eerste keer dat ze bij Hollanders te eten waren genodigd en dat ze
bovendien een Hollandse maaltijd geserveerd kregen (op hun verzoek).
Tegenwoordig koken we dus zelf en we hebben ook meteen geleerd dat je
hier direct moet afwassen. Heel ongezellig, maar anders kruipen de
reuzenmieren binnen een half uur in groten getale over je aanrecht. Ook
de left-overs moeten direct worden afgedekt en in de koelkast gezet, al
zijn ze nog warm, hebben we gemerkt nadat P een reuzentor in haar
spaghetti aantrof. Dacht eerst dat JW de bolognesesaus had verrijkt met
zwarte olijven, beetje vreemd want wel groot, en ook raar dat er
uitsteeksels aan zaten... (voelde P in haar mond; gčtver!).
In de tuin hebben we ook bijzondere dieren, zoals onze grote vriend de
sapacara (lijkt op een kleine krokodil). Hij woont in de sloot voor ons
huis en als hij denkt dat we ’m niet zien, koestert hij zich graag in de
zon in de achtertuin.
In onze tuin zijn trouwens flinke gaten gevallen want het merendeel van
onze bomen heeft het loodje gelegd als gevolg van het ophogen van ons
perceel. Gelukkig zijn er ook genoeg planten die het uitstekend doen en
we worden dagelijks verwend met de mooiste bloemen. Vooral door onze
hibiscus (hier noemen ze deze bloem “matrozenroos”) maar we hebben ook
adembenemende lelies.
en  |
Ook in de Surinaamse wegen zijn de laatste
tijd veel gaten gevallen. Niet alleen op de Highway (de snelweg tussen
Paranam en Paramaribo, waar je een nierverzakking krijgt als je harder rijdt
dan 40 km/u), maar ook in de binnenstad. Kennelijk is het qua moord en
doodslag momenteel komkommertijd, want het gat in de Maagdenstraat haalde de
voorpagina van de krant.
Waar ze zich al niet druk om maken.
Waar de mensen op Domburg zich druk over maken, is de vernieuwing van de
brug. Eerst werden de werkzaamheden almaar aangekondigd maar toch niet
gestart zodat niemand wist waar ie aan toe was, en nadat ze de oude brug
eenmaal hadden afgebroken lag het werk minstens vier weken stil. Maar de
aannemer heeft beloofd dat “de planning niet in gevaar komt”, d.w.z. dat ze
er niet langer dan de beloofde vier (!) maanden over gaan doen.
We hebben tussen de werkzaamheden door een dagje vrij genomen om Frouke (Jan
Willems zus die hier twee weken met vakantie was) en Winnie mee te nemen
naar Coronie. In dit allervriendelijkste district wonen de mensen nog in
snoezige traditionele houten huisjes en de openbare gebouwen zien er
allemaal even keurig onderhouden uit. Het landschap is aantrekkelijk door de
vele kokospalmen en je kunt er ook nog naar het strand en de zee zien. We
zagen er eindelijk de rode ibis (kleine flamingo), op de foto nog net te
ontwaren (jammer dat Geert er niet bij was met zijn dikke camera).
En dan nu onze plannen. Het streven is om begin januari weer het ruime sop
te kiezen. Eerst naar Trinidad voor een uitgebreide kantbeurt, en daarna
zien we wel waar we terecht komen. Als we maar medio april terug zijn in
Suriname, net voor de grote regentijd begint (en de zwaardere tegenstroom).
Bovendien staat daar begin mei het vliegtuig op ons te wachten om ons voor
een paar weken naar Nederland te brengen.
Tot slot de Surinaamse taalrubriek. Surinamers praten een beetje grappig en
vooral Javanen kunnen er wat van. Ze spreken sommige woorden met extra
nadruk uit, zeker als ze een beetje verontwaardigd zijn (en dat zijn ze al
gauw). Als iemand ons iets vertelt over een brutale daad van een ander,
kunnen wij lauwtjes zeggen: Je meent het. Zij zeggen: “Je jókt! Zo
vrijpóstig, mijn gúnst!!!”
Hoewel Surinamers dus allerminst binnensmonds praten, verdwijnt toch vaak de
t aan het eind van een woord. Zo kopen ze “tweetak”olie bij de “supermark”
en stond er op de boodschappenlijst van onze elektriciën “20x stopcontak”.
Het heeft niets te maken met articuleren en ook niet met het feit dat de op
één na laatste letter van alle genoemde voorbeelden een k is, want langs de
weg zie je regelmatig bordjes: “Te koop: kippenmes”.
|