Suriname is momenteel in de ban van de grote overstromingen in het binnenland, waarbij zo’n 170 bosnegerdorpen zijn weggespoeld en 30.000 mensen dakloos zijn geraakt. We volgen het nieuws via de Surinaamse kranten en bezorgde e-mails uit Nederland, maar hier aan de kust merken we er verder eigenlijk niets van. De Surinamerivier is verder landinwaarts afgedamd door het stuwmeer waarvan we twee weken geleden hebben geconstateerd dat het niveau 3 tot 4 meter beneden peil is. We hoeven dus niet bang te zijn dat al dat water straks wordt afgevoerd via de Surinamerivier (waar wij liggen) en dat we dan van onze mooring worden gespoeld.
Het enige gevaar dat de rivier kan opleveren voor een geankerde zeilboot (buiten een aanvaring), is dat ie door een drijvend eiland aan de haal gaat. Zo’n ding bestaat uit meterslange taaie grasstengels en takkenbossen die zich graag rond ankerketingen formeren en de boot door hun gewicht uiteindelijk van z’n anker sleuren. Het overkwam vorige week de Happy Monster  www.happymonster.nl. Wij liggen liever voor 3 euro per dag aan een betonblok van 1000 kg met een polsdikke ketting eraan. Hoeven we ons tenminste geen zorgen te maken als we op stap zijn.

Enige uitleg over hoe het hier in Suriname werkt met de seizoenen, is in het kader van de overstromingen wel op z’n plaats. We kennen hier ook vier jaargetijden, maar niet zoals in Nederland met lente, zomer, herfst en winter. Bomen dragen hier het hele jaar door vrucht, ze worden uitsluitend nog gedicteerd door zware regenval wanneer de bloesems ervan af kunnen spoelen.
We zitten nu in de grote regentijd (eind april tot half augustus). Dat betekent niet dat het aan één stuk door regent, maar wel dat er elke dag een zware bui valt. Zo’n ding wordt een “sidi busi” genoemd. Een sidi busi komt over de rivier aanrollen als een soort mistbank FOTO 1 en als hij bij ons is, verdwijnt de andere oever achter een ondoorzichtig regengordijn FOTO 2.

De buien gaan vaak gepaard met onweer en windstoten. Als het een uurtje stortregent vangen we wel 40 liter water op, waarmee onze drinkwatervoorraad meer dan op peil blijft. Intussen wordt de temperatuur (eventjes) aangenaam fris, met als gemeten dieptepunt 26°C. Zo’n plensbui is een goed moment om te douchen (beetje shampoo in je haar en buiten gaan staan) en verder om het dek te schrobben en zeilen en zeilzakken te spoelen. Het vooronder was nog steeds een beetje zoutig van de oversteek, en dan krijg je overal snel van die zwarte spikkeltjes. Als je hier even niet oplet kan het vochtige klimaat (luchtvochtigheidsgraad oplopend tot 97%) behoorlijk destructief zijn voor boot en spullen. Dus systematisch alle kasten leeghalen en luchten is het devies.
De regentijd is dus niet echt hinderljk; het enige nadeel is dat zandwegen modderig en onbegaanbaar worden en vol plassen komen te staan FOTO 3. En als de bui voorbij is en de zon verschijnt, gaat al dat regenwater verdampen en voelen we weer dat we in de klamme tropen zitten. In augustus begint de grote droge tijd en dan gaat het kwik oplopen tot 37°C. Half november biedt de kleine regentijd opnieuw verkoeling tot februari, want dan begint de kleine droge tijd. Kortom: in dit klimaat vecht je tegen hitte en vocht en we bezitten al diverse paraplu’s die tevens als parasol kunnen dienen: in P’s tas 2 stuks, eentje in de bijboot, enz.

Elke maand moeten we een stempeltje halen bij de Vreemdelingenpolitie, en onveranderlijk zit daar een meneer voor de deur die allerlei geneeskrachtige kruiden verkoopt. FOTO 4 Op zijn tafel staan o.a. twee rijen flessen; één rij is gevuld met kruiden voor de man (zal wel potentieverhogend zijn), en het andere type fles is voor de vrouw (vermoedelijk tegen menstruatiepijn). De man verkoopt ook de zogenaamde kwasibitabekertjes; gemaakt van kwasibitastammetjes, en nadat ze zijn gevuld met water of alcohol ontstaat er een witachtige bittere stof die zou helpen tegen algehele malaise.

De bekertjes zijn genoemd naar hun ontdekker, de slaaf Kwasi, die meende dat hij een middel tegen malaria had gevonden. Kwasi was als kind naar Suriname gebracht en kwam op de plantage waar hij moest werken in contact met Indianen van wie hij veel leerde over medicinale planten. Hij werd een hele beroemdheid onder de slaven, en zijn faam werd zo groot dat ook de blanken hem wisten te vinden. Hij ontving ooit zelfs een brief uit Nederland met de aanhef “Hoog Edelen en Hoog Geleerden heer de Heere Philipus van Kwasi, professor in de Kruidkunde in Suriname”.
Hier in de buurt van Domburg staan hele bossen kwasibita FOTO 5, dus we kunnen aan de slag met ons houtsnijsetje. Het kwasibitadrankje mag dan geen medicijn zijn tegen malaria, maar het is wel een koortswerend middel dat een malaria-aanval kan onderdrukken. Volgens een van onze zegslieden wordt er paracetamol van gemaakt; of het waar is weten we niet maar als we een keertje hoofdpijn hebben, zullen we het eens uitproberen.

Nog even de Surinaamse taalrubriek. Als je aan iemand vraagt hoe laat het is, dan kan het 10 rechts van 11 zijn of kwart over half 2. Heb je ergens een artikel besteld en is het nog niet gearriveerd, dan is het “zeilende”. Sommige woorden zijn multi-purpose: het werkwoord “zetten” hebben we al gehad; er is ook “dat ding” (als de spreker niet op de juiste naam kan komen en dat is nogal vaak) en “rommels”: elk type ongerechtigheid zoals zand in de sla, onkruid in de tuin, vervelende gebeurtenissen en onaangenaamheden in het algemeen, een dronken man praat rommels, enz.
Ook het geschreven woord maakt ons vaak aan het lachen. In de Via 2000 (advertentiekrantje) lazen we: Rani’s Konstruktie maakt goed en goedkoop werk. Hekwerk, dievenijzers, poorten, zonnekappen. Wij veranderen binnen 2 dagen uw scharnierpoort in een schuifpoort. Verder maken wij alles wat andere bedrijven maken. [...]
Paramaribo is onlangs opgeleukt met nette reclamezuilen met Europese uitstraling en de uitbater probeert nu door middel van voorbeeld-affiches adverteerders te trekken. FOTO 6